Kijk tegenwoordig naar een willekeurige wedstrijd in de Eredivisie, Champions League of Premier League en de kans is groot dat je het ziet. Een speler trekt zijn sok op, zet zijn scheenbeschermer recht en onder de clubkous verschijnt ineens een ander stukje stof. Of misschien zie je tape rondom de enkel of vraag je je af waarom de sok er eigenlijk anders uitziet dan vroeger.

Wie daar voor het eerst op let, stelt vaak dezelfde vraag: waarom knippen voetballers hun sokken eigenlijk af?

Een jaar of vijftien geleden was dit nog een zeldzaam gezicht. Tegenwoordig is het bijna de standaard in het profvoetbal en ook op de amateurvelden zie je steeds meer spelers met afgeknipte voetbalsokken, losse sleeves en gripsokken. Voor sommigen is het inmiddels zo vanzelfsprekend dat ze niet eens meer weten waarom deze trend ooit is ontstaan.

Toch zit er een duidelijke gedachte achter. Profvoetballers knippen hun sokken namelijk niet omdat het er stoer uitziet of omdat het een nieuwe modegril is. Ze doen het omdat ze de voordelen van gripsokken willen combineren met de officiële clubkous die volgens de kledingvoorschriften gedragen moet worden.

In dit artikel leggen we uit waarom steeds meer voetballers hun sokken afknippen, hoe gripsokken hierin een belangrijke rol spelen, wat de officiële spelregels hierover zeggen en hoe je dit zelf op de juiste manier kunt doen.

Het korte antwoord is eenvoudig: om gripsokken te kunnen dragen.

Vrijwel iedere profclub levert haar spelers officiële wedstrijdkousen die onderdeel zijn van het tenue. Deze clubkousen zijn ontworpen om bij het shirt en de broek te passen en zorgen ervoor dat het hele team dezelfde uitstraling heeft. Waar vroeger vrijwel niemand daar vraagtekens bij zette, begonnen spelers zich steeds meer te verdiepen in de prestaties van hun materiaal. Voetbalschoenen werden lichter, scheenbeschermers kleiner en ook sokken kwamen onder de loep te liggen.

Steeds meer spelers ontdekten dat speciale gripsokken hun voeten beter op hun plaats hielden in de schoen. Dat zorgde voor meer vertrouwen tijdens het sprinten, draaien en afzetten. Alleen ontstond er een praktisch probleem. Je kunt natuurlijk niet twee complete paar sokken over elkaar aantrekken zonder dat het oncomfortabel wordt.

De oplossing bleek verrassend eenvoudig. Het voetgedeelte van de officiële clubkous werd afgeknipt. Vervolgens trok de speler eerst zijn gripsokken aan en daaroverheen alleen het bovenste gedeelte van de clubkous. Vanaf de buitenkant leek het nog steeds alsof hij de officiële wedstrijdkous droeg, terwijl zijn voet in werkelijkheid in een gripsok zat.

Wat begon als een oplossing die je af en toe bij een profspeler zag, groeide uit tot een trend die zich razendsnel over de voetbalwereld verspreidde. Tegenwoordig zie je deze manier van dragen op vrijwel ieder niveau terug, van de Champions League tot aan de amateurvelden op zaterdagochtend.

Om te begrijpen waarom spelers überhaupt begonnen met het afknippen van hun voetbalsokken, moeten we eerst kijken naar de reden waarom gripsokken zo populair zijn geworden.

Tijdens een voetbalwedstrijd verandert een speler voortdurend van richting. Er wordt gesprint, geremd, gedraaid en afgezet. Bij al die bewegingen proberen je voeten zich als het ware af te zetten tegen de binnenkant van je schoen. Wanneer je voet daarbij een klein beetje verschuift, kan dat ten koste gaan van het gevoel dat je met je schoenen hebt.

Gripsokken zijn ontwikkeld om die beweging zoveel mogelijk te beperken. Dankzij de gripzones aan de onderkant ontstaat er meer contact tussen de sok en de binnenzool van de schoen. Hierdoor blijft de voet beter op zijn plaats tijdens explosieve acties.

Dat betekent overigens niet dat een gripsok iemand automatisch sneller maakt of betere techniek geeft. Voetbal blijft natuurlijk vooral een kwestie van talent, training en ervaring. Wel geven veel spelers aan dat een gripsok zorgt voor een stabieler gevoel in de schoen, waardoor zij met meer vertrouwen kunnen bewegen.

Daar komt nog een tweede voordeel bij. Minder beweging tussen voet en schoen betekent doorgaans ook minder wrijving. In een eerder artikel legden we al uitgebreid uit hoe die schuifbewegingen kunnen bijdragen aan het ontstaan van blaren.

Artikel: Voorkomen gripsokken blaren? Dit zegt de praktijk én de wetenschap.

Ook hebben we eerder uitgelegd waarom voeten überhaupt kunnen schuiven in sportschoenen en welke rol sokken daarbij spelen.

Artikel: Waarom schuiven je voeten in je schoenen?

Juist die combinatie van extra grip, meer stabiliteit en een prettiger gevoel in de schoen heeft ervoor gezorgd dat gripsokken tegenwoordig niet alleen door profvoetballers worden gedragen, maar ook door steeds meer amateurvoetballers.

Opvallend genoeg bestaat het idee van gripsokken nog helemaal niet zo lang. Hoewel er altijd spelers zijn geweest die experimenteerden met verschillende soorten sokken, begon de grote doorbraak pas in de jaren 2010.

Steeds meer profvoetballers stapten over op speciale gripsokken en al snel viel supporters iets op. Sommige spelers liepen ineens met tape rondom hun enkels of met sokken die duidelijk uit twee verschillende delen leken te bestaan. Eerst werd gedacht dat dit puur voor de uitstraling was, maar al snel werd duidelijk dat er een praktische reden achter zat.

Zoals dat wel vaker gaat in het voetbal, volgden amateurspelers al snel het voorbeeld van de profs. Eerst zag je het alleen bij spelers op hoog niveau, daarna in de eerste elftallen van amateurclubs en inmiddels is het op vrijwel ieder sportpark een bekend beeld. Waar je vroeger misschien één speler met afgeknipte sokken zag, zijn het er tegenwoordig soms vijf of zes binnen hetzelfde team.

Dat laat goed zien hoeveel invloed het profvoetbal heeft op de keuzes die amateurs maken. Niet iedere trend houdt lang stand, maar het dragen van gripsokken lijkt inmiddels veel meer te zijn dan een tijdelijke hype. Daar zijn inmiddels simpelweg te veel spelers van overtuigd geraakt.

Dit is misschien wel de meest gestelde vraag rondom gripsokken. Want als iedere speler zijn voetbalsokken doorknipt, is dat dan eigenlijk wel toegestaan?

Het korte antwoord is: ja, mits je voldoet aan de kledingvoorschriften.

Volgens de spelregels van de IFAB (International Football Association Board), waarop ook de KNVB haar reglementen baseert, moeten spelers deel uitmaken van een uniform teamtenue. Dat betekent onder andere dat de zichtbare kousen dezelfde hoofdkleur moeten hebben als die van de rest van het team.

In de spelregels staat echter nergens dat een speler verplicht is om het voetgedeelte van de originele clubkous te dragen. Het gaat er vooral om wat zichtbaar is tijdens de wedstrijd. Daarom kiezen veel spelers ervoor om alleen het onderste deel van de clubkous te vervangen door een gripsok, terwijl het bovenste gedeelte – dat zichtbaar is voor de scheidsrechter en tegenstanders – gewoon behouden blijft.

Juist daarom zie je vaak tape of een sleeve rond de enkel. Daarmee worden de verschillende delen netjes met elkaar verbonden, zodat het geheel eruitziet als één sok.

Bij amateurclubs kan de interpretatie soms iets verschillen. Sommige verenigingen vinden het prima, terwijl andere clubs liever zien dat spelers de originele clubkous volledig dragen. Het is daarom verstandig om vooraf even na te gaan wat binnen jouw vereniging gebruikelijk is. In de praktijk levert het dragen van gripsokken in combinatie met de clubkous echter zelden problemen op.

Wie voor het eerst gripsokken wil dragen, vraagt zich vaak af waar de schaar precies in de sok moet. Gelukkig is dat minder ingewikkeld dan het misschien lijkt.

Vrijwel alle spelers knippen alleen het voetgedeelte van de clubkous af. Het bovenste gedeelte, dat over het scheenbeen en de kuit loopt, blijft volledig intact. Hierdoor blijft de uitstraling van het officiële tenue behouden.

De meeste spelers knippen de sok net boven de enkel af. Zo blijft er voldoende stof over om de clubkous later netjes over de gripsok heen te trekken. Knip je te laag, dan kan de overgang minder mooi aansluiten. Knip je juist te hoog, dan wordt het lastiger om de clubkous goed op zijn plaats te houden.

Neem bij de eerste keer liever iets minder stof weg dan je denkt nodig te hebben. Je kunt altijd nog een klein stukje extra afknippen, maar een te kort afgeknipte sok is natuurlijk niet meer te herstellen.

Wanneer de clubkous is afgeknipt, is het aantrekken eigenlijk heel eenvoudig.

Je begint met de gripsok. Die draag je zoals iedere normale sportsok. Vervolgens trek je het bovenste gedeelte van de afgeknipte clubkous over de gripsok heen, zodat deze netjes aansluit op je scheenbeschermers en kuit.

Veel spelers gebruiken daarna een stukje sporttape rond de enkel. Dat zorgt ervoor dat beide delen goed op elkaar blijven aansluiten tijdens het sprinten, draaien en slidings maken. Bovendien ziet het geheel er verzorgd uit en blijft de overgang tussen beide sokken nauwelijks zichtbaar.

Wie regelmatig wedstrijden speelt, merkt vaak dat dit na een paar keer nauwelijks meer tijd kost dan het aantrekken van een normale voetbalkous.

Hoe graag we het soms ook zouden willen, geen enkele sportsok gaat een leven lang mee. Uiteindelijk krijgen alle materialen te maken met slijtage. Dat is niet erg; het betekent simpelweg dat je sok zijn werk heeft gedaan.

Een klein gaatje bij de teen is meestal het duidelijkste signaal, maar vaak zijn er al eerder aanwijzingen dat een sok aan vervanging toe is. De stof voelt dunner aan, de pasvorm wordt losser of de sok zakt tijdens het sporten steeds verder af. Bij gripsokken kun je daarnaast merken dat de gripdots minder effectief worden doordat ze na veel intensieve trainingen langzaam afslijten.

Voor recreatieve sporters kan een kwalitatieve sportsok jarenlang meegaan. Train je echter meerdere keren per week of speel je regelmatig wedstrijden, dan krijgt een sok vanzelfsprekend veel meer te verduren. Zie sportsokken daarom net als je sportschoenen. Ook die vervang je uiteindelijk omdat prestaties en comfort langzaam afnemen.

Het is verleidelijk om nog een paar weken door te lopen met die ene favoriete sok waar inmiddels een gat in zit. Dat hebben we waarschijnlijk allemaal wel eens gedaan. Toch is dat niet altijd verstandig. Zodra de stof dunner wordt, neemt ook de bescherming van je voet af. De kans op extra wrijving, irritatie en uiteindelijk blaren wordt daardoor groter.

Naast afgeknipte voetbalsokken zie je ook steeds vaker zogenaamde sleeves. Dat zijn losse kousen zonder voetgedeelte die speciaal zijn ontworpen om over een gripsok te dragen.

Het voordeel daarvan is duidelijk. Je hoeft geen officiële clubkousen meer af te knippen en wanneer een sleeve beschadigd raakt, vervang je alleen dat onderdeel. Veel profclubs gebruiken daarom speciaal gemaakte sleeves die qua kleur exact overeenkomen met het wedstrijdtenue.

Bij amateurvoetballers zie je echter nog vaak dat gewoon de originele clubkous wordt afgeknipt. Dat is een eenvoudige oplossing, kost weinig en zorgt ervoor dat de kleur altijd perfect overeenkomt met de rest van het tenue.

Welke optie je kiest, is vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur. Het eindresultaat is in beide gevallen vrijwel hetzelfde: je profiteert van de voordelen van gripsokken, terwijl je er voor de buitenwereld nog steeds uitziet alsof je de officiële clubkous draagt.

Niet iedere voetballer zal direct verschil merken. Speel je af en toe een recreatief potje met vrienden, dan is de kans groot dat je er weinig over nadenkt.

Train je echter meerdere keren per week of speel je regelmatig wedstrijden, dan worden kleine details steeds belangrijker. Goede schoenen, een fijne pasvorm en kwalitatieve sokken dragen allemaal bij aan hoe comfortabel je op het veld staat.

Dat verklaart ook waarom gripsokken inmiddels niet meer zijn voorbehouden aan profvoetballers. Steeds meer jeugdspelers, amateurvoetballers en fanatieke recreanten kiezen ervoor om hun clubkousen af te knippen en te combineren met een gripsok. Niet omdat het tegenwoordig “in” is, maar omdat ze het simpelweg prettiger vinden spelen.

Uiteindelijk blijft het een persoonlijke keuze. Sommige spelers zweren erbij, anderen merken minder verschil. Maar één ding is duidelijk: het afknippen van voetbalsokken is allang geen opvallend verschijnsel meer. Het is voor veel voetballers een vast onderdeel geworden van hun wedstrijdvoorbereiding.

Wie voor het eerst een profvoetballer met afgeknipte sokken ziet, denkt al snel dat het een modeverschijnsel is. In werkelijkheid zit er een heel praktische gedachte achter.

Voetballers knippen hun clubkousen af om gripsokken te kunnen dragen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitstraling van het officiële tenue. Door alleen het voetgedeelte van de clubkous te verwijderen, kunnen ze profiteren van de voordelen van een gripsok, terwijl het zichtbare deel van de wedstrijdkous gewoon behouden blijft. Zo voldoen ze aan de kledingvoorschriften en behouden ze tegelijkertijd het comfort en gevoel waar veel spelers naar op zoek zijn.

Dat betekent overigens niet dat iedere voetballer automatisch beter gaat spelen met gripsokken. Uiteindelijk blijven techniek, training en ervaring de belangrijkste factoren op het voetbalveld. Wel geven veel spelers aan dat ze meer stabiliteit ervaren en een prettiger gevoel hebben in hun voetbalschoenen. Juist daarom zie je deze manier van spelen tegenwoordig op vrijwel ieder niveau terug, van de jeugdteams tot de grootste competities ter wereld.

Ben je benieuwd hoe gripsokken precies werken of wil je zelf ervaren waarom steeds meer voetballers hiervoor kiezen? Bekijk dan eens onze collectie voetbalgripsokken en ontdek welke uitvoering het beste past bij jouw manier van spelen.

Wil je meer weten over gripsokken en voetbal? Bekijk dan ook onze andere artikelen:

• Werken gripsokken echt?
• Voorkomen gripsokken blaren? Dit zegt de praktijk én de wetenschap
• Waarom schuiven je voeten in je schoenen?
• Wat zijn gripsokken?
• Pourquoi les footballeurs professionnels portent-ils des chaussettes antidérapantes ?
• Altijd gaten in je sokken? Dit is waarom (en hoe gripsokken kunnen helpen)

Bronnen

Voor dit artikel is gebruikgemaakt van informatie uit de officiële spelregels van de International Football Association Board (IFAB), de richtlijnen van de KNVB en algemene informatie over sportuitrusting en gripsokken.